Dysocjacja

Kwas azotowy

kwas azotowy

Kwas azotowy (HNO3 ) jest nieorganiczny związkiem chemicznym, najsilniejszym kwasem tlenowym.
Na skalę przemysłową otrzymuje się go w czasie katalitycznej reakcji utleniania amoniaku. Odbywa się to w temperaturze 900 °C przy obecności platyny oraz rodu występujących w roli katalizatorów. Uzyskany tlenek azotu (II) zostaje utleniony do tlenku azotu (IV), który w wodzie ulega dysproporcjowaniu. W wyniku reakcji otrzymujemy kwas azotowy oraz kwas azotawy, ulegający dalszemu dysproporcjowaniu.
Kwas azotowy w czystej postaci to bezbarwna ciecz. Dłuższe przechowywanie powoduje częściowy rozkład i zabarwienie go na żółto albo brązowo. Proces rozkładu przyspieszony zostaje w wyniku podwyższonej temperatury i światła.

Stężony roztwór tego kwasu wykazuje silne działanie korodujące, reakcje z nim mogą być bardzo gwałtowne czasem wybuchowe. Może powodować zapłon materiałów mających właściwości palne.
Gęstość kwasu azotowego w postaci stężonej 65%-towej to 1,40 g/cm³, temperatura wrzenia to około 120 °C, topnienia około -32 °C. Jest to mocny kwas, ulegający całkowitej dysocjacji gdy zostanie dodana nawet minimalna ilości wody.

W handlu możemy spotykać się z 65% roztworem kwasu azotowego. Otrzymuje się z niego ważne azotany, które łatwo rozpuszczają sole, estry t.j. nitrogliceryna oraz związki nitrowe t.j. trinitrotoluen. W chemii analitycznej jest wykorzystywany w procesie wykrywania białek w reakcjach ksantoproteinowych, a także w przemyśle farmaceutycznym. Kwasu azotowego używa się do np. do mycia urządzeń w przemyśle spożywczym (proces CIP), a także do produkcji tworzyw sztucznych, barwników, lakierów oraz nawozów sztucznych itp.
Pary tego kwasu mogą wywoływać stany zapalne górnych dróg oddechowych, a te z kolei obrzęk płuc oraz odoskrzelowe zapalenie płuc. Jego spożycie jest bardzo szkodliwe dla zdrowia i może powodować perforację ścian w żołądku lub jelitach, które może być śmiertelne. Kontakt ze skórą powoduje martwicę albo zwęglenie. Poparzenia większego stopnia mogą być przyczyną zapaści i wstrząsu.

Podoba Ci się artykuł? Odostępnij go!

Zostaw komentarz